Prawa autorskie majątkowe i osobowe – czym się od siebie różnią?

Kiedy oglądasz film, czytasz książkę albo słuchasz muzyki, masz do czynienia z utworem artystycznym. Korzystanie z niego najczęściej jest związane z prawem autorskim – majątkowym oraz osobowym. Dowiedz się, co charakteryzuje każde z nich i w jaki sposób chronią one interesy twórców.

Prawo autorskie majątkowe – podstawowe informacje

Pierwszy rodzaj praw autorskich, czyli majątkowy, ma wiele wspólnego z prawami własności. Przede wszystkim prawo to jest ograniczone w czasie, co oznacza, że po upływie 70 lat wygasa. Czas ten liczy się od śmierci twórcy, a w przypadku nieznanego autora, od daty pierwszego rozpowszechnienia utworu. Ta ostatnia zasada obowiązuje też wtedy, gdy to nie twórca posiada autorskie prawa majątkowe – wtedy również okres ten liczony jest od dnia rozpowszechnienia utworu bądź ustalenia. Warto zauważyć, że w przypadku utworów audiowizualnych, takich jak filmy albo teledyski, przepisy są bardziej sprecyzowane – prawa majątkowe wygasają dopiero 70 lat od śmierci ostatniego z najważniejszych twórców, czyli scenarzysty, autora dialogów, kompozytora ścieżki dźwiękowej lub głównego reżysera.

Co jeszcze trzeba wiedzieć o autorskim prawie majątkowym? Ma ono charakter bezwzględny, co oznacza, że tylko twórca może z niego korzystać i nim rozporządzać. Jeśli chce, może je też przenieść na inną osobę.

Pamiętaj, że jeżeli chcesz w jakikolwiek sposób wykorzystywać utwór, będziesz potrzebował pozwolenia twórcy lub innej osoby, która posiada do niego autorskie prawa majątkowe. Tylko wtedy będzie to legalne.

Autorskie prawa osobiste – co się z nimi wiąże?

W przeciwieństwie do praw majątkowych, autorskie prawa osobiste mają charakter bezterminowy, czyli nie ma określonego limitu czasu, kiedy obowiązują. Co więcej, są one bardziej związane z twórcą, który nie może ich przenieść na inne osoby.

Autorskie prawa osobiste składają się z szeregu pomniejszych praw wskazanych w ustawie, takich jak prawo do autorstwa utworu i oznaczenia go nazwiskiem lub pseudonimem twórcy albo do udostępniania go anonimowo, a także prawo do nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania (tylko twórca może w nie ingerować). Wyszczególnia się również prawo autora do decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności i prawo do nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

Chciałbyś wykorzystać muzykę, obraz albo fragment filmu do własnych celów, ale nie jesteś pewien, czy masz do tego prawo? A może chcesz się dowiedzieć, jak można uzyskać zgodę autora na rozpowszechnianie jego utworu? Z przyjemnością Ci w tym pomożemy i udzielimy wszelkich niezbędnych informacji. Skontaktuj się z nami i zyskaj profesjonalne wsparcie prawne!